“De jongeren die we begeleiden zijn gevlucht uit hun land en zonder iets of iemand in Nederland aangekomen. Wij vangen ze op in een huis waar ze met andere jongeren wonen en begeleiden ze op weg naar zelfstandigheid. Zielig vinden ze zichzelf niet. Ze willen vooral vooruit. Ze hebben een reis van maanden of jaren afgelegd en willen nu wat van hun leven maken. Hun instelling is praktisch. ‘Ok, ik ben in Nederland en ik wil naar school. Hoe kan ik dat regelen?’ Of ‘Ik wil op voetballen. Hoe moet dat?’ 

Aan staan  

Wat ik knap vind, is dat ondanks alles wat die jongeren hebben meegemaakt, ze veerkrachtig blijven. Zeker ook als je bedenkt dat een nieuw leven opbouwen niet eenvoudig is. Ze spreken de taal niet, kennen de weg niet en zijn opgegroeid in een land met andere normen en waarden. Vaak komen ze uit een cultuur waar veel respect is voor ouderen. Als je iets aan ze vraagt, zullen ze niet snel ‘nee’ zeggen maar krijg je een sociaal wenselijk antwoord. Daar moet je doorheen kunnen prikken. Hij zegt dit maar bedoelt ie dat ook? Je moet constant aan staan.

Cultuurverschillen 

Wat belangrijk is, is dat je jezelf constant verplaatst in de ander. Wie heb ik voor me, uit welke cultuur komt hij of zij, hoe ga ik daarmee om? In sommige culturen is het niet gewoon dat mannen de huishouding doen. In Nederland wel. Dan gaan we daar het gesprek over aan.   Of ze weten niet hoe ze moeten schoonmaken en durven dat niet te vertellen. Dan doen we het eerst voor, dan samen en de volgende stap is dat ze het alleen doen. Als ze niet begrijpen wat we bedoelen, dan leggen we het op een andere manier uit zodat het wel duidelijk is.  

Pubers

 Dan nog weet je niet zeker of iedereen ook daadwerkelijk gaat schoonmaken als je een schoonmaakrooster ophangt. Het zijn natuurlijk ook nog gewoon pubers. En pubers zijn altijd lastig, haha. Dan moet je erop blijven hameren. ‘Vergeet je niet schoon te maken vandaag? Eigenlijk is het net als kinderen opvoeden. Je maakt ze wegwijs in het leven. Je helpt ze met school, huiswerk, een baan, een sollicitatiebrief schrijven. Je doet veel samen. Samen boodschappen halen, koken, eten, tv kijken, naar zwemles of de voetbaltraining.  

Een soort familie

Als jongeren oud en zelfstandig genoeg zijn, stromen ze uit. In ieder geval voor hun 21e. Sommigen komen voor gezinshereniging in aanmerking. Zij worden door hun ouders gezien als degene die de boel draaiende moet houden. ‘Jij woont hier al een tijdje. Jij moet ons helpen met de instanties.’ Een hele verantwoordelijkheid als je zelf nog een kind bent. Als het spannend wordt, nemen ze vaak contact op met hun oude mentor of begeleider, die ze laat zien hoe je dingen kunt aanpakken. Officieel is dat niet meer aan ons, maar ja, we zijn een soort familie geworden. We laten niemand in de steek.  

 Extra stappen 

Dat zie je ook bij het ambulante team. Zij begeleiden en ondersteunen gezinnen met een migratieachtergrond die hier wonen. Soms op heel verrassende wijze. Bijvoorbeeld door een uitje naar de speeltuin of het zwembad te organiseren. Of door een cadeautje te kopen voor een kind dat jarig is. Zij zijn heel erg betrokken en investeren veel in de relatie om de gezinnen beter te leren kennen.  Daardoor prikken ze sneller door sociaal wenselijk gedrag heen, wat helpt om betere en efficiëntere hulp te bieden.  

Commitment

Zelf ben ik geboren in Iran en opgegroeid in Nederland. Ik weet wat het is om tussen twee werelden op te groeien. Ik vind het geweldig dat ik wat voor de gevluchte jongeren kan betekenen. Tegelijkertijd ben ik enorm trots op mijn team. Het werk dat ze doen is pittig. Niet iedereen kan het. Zij gaan er elke dag met volledige commitment voor. Daar word ik blij van. Daarom ben ik er voor ze als ze me nodig hebben. En als ik druk ben of even niet bereikbaar, dan neem ik later contact op. Ik zal altijd luisteren en helpen.”